آموزش صحیح و اصولی زبان ترکی آذربایجانی

واحدهای زبانی در ترکی آذربایجانی از کوچکترین به بزرگترین: 

Səs(آوا) – Fonem(واج) – Heca(هجا) – Morfem(تک‌واژ) – Leksem(واژه) -cümlə(جمله)

در بخش‌های مختلف وبلاگ با تعاریف این واحدهای زبانی به صورت مفصل‌تر آشنا خواهید شد اما در این بخش بصورت خلاصه وار هر یک را تعریف می‌کنیم. 

«Səs» 

کوچکترین واحد زبانی می‌باشد که تعریف آن به صورت زیر است: 

Danışıq prosesində əmələ gələn səslər

نکته: در مطالب منظور از «Səs» صدای گفتاری (آوا) می‌باشد. 

نکته: اگر بخواهیم آواها را به صورت نوشتاری نشان بدهیم باید در داخل کروشه نوشته شوند. (یعنی ممکنه یک کلمه نوشتارش با تلفظش فرق داشته باشد برای نمایش طرز صحیح تلفظ یک کلمه باید در داخل کروشه نوشت. به بخش فونئتیکا مراجعه گردد.)

کلمه (söz)

کلمه معادل با «sözcük» زبان ترکی استانبولی می‌باشد که در زبان ترکی آذربایجانی بدان «سؤز» گفته می‌شود. «سؤز دانیشماق» به معنای حرف زدن و سخن گفتن هم به کار می‌رود اما در دستور زبان «سؤز» به معنی کلمه می‌باشد.   کلمه ها بوسیله کاراکتر فاصله از همدیگر جدا می‌شوند.  استفاده از واژه سؤزجوک در زبان ترکی آذربایجانی کاملاً اشتباه می‌باشد و در لغتنامه زبان ترکی آذربایجانی واژه‌ای به این نام نداریم. 

 نکته: هر جا دیدید که از این واژه استفاده کرده‌اند شک نکنید که طرف در ترکیه تحصیل کرده و یا زبان ترکی استانبولی یاد گرفته و با معادلسازی داره ترکی آذربایجانی آموزش می‌دهد.

مثال: 
در جمله زیر تعداد 11 «سؤز» وجود دارد. 

Ensiklopediyalarda, lüğətlərdə, mobil telefonlarda, məlumat kitabçalarında sözlər əlifba sırası ilə verilir.

بزرگترین کلمه ها در زبان ترکی آذربایجانی مانند «elektrikləşdirdiklərimizdənsinizmi»  که 32 حرف دارد و «Azərbaycanlılaşdırılmamışlardansınızmı» که 39 حرف دارد.

شکیل‌چی(şəkilçi)

«شکیل‌چی»(şəkilçi) به معنی پسوند در زبان فارسی و معدل با «ek» (اَک) در زبان ترکی استانبولی می‌باشد.

استفاده از واژه «اک» در ترکی آذربایجانی صحیح نمی‌باشد اگر به همچین موردی برخوردید یک ضربدر بزرگ بر روی آن کتاب یا مقاله و ... بگذارید! 
و یا اگر در جایی دیدید که گفته شود که در ترکی یک فعل ناقص داریم و آن هم فعل ایمک می‌باشد باید زمان بیشتری را برای یادگیری ترکی صرف کنید(اول یک زمان برای پاک کردن آن مطالب اشتباه از ذهنتان و دوم برای یادگیری مجدد به شیوه درست و اصولی).

بیشمار علاقمند به یادگیری زبان ترکی آذربایجانی در ایران وجود دارند. به تعداد زیادی هم افرادی هستند که عاشق زبان مادری خود بوده و آموزشهای متنوعی برای این زبان بوجود آورده‌اند. (از کتاب و وب سایت گرفته تا اینستاگرام و تلگرام و امثالهم در این اواخر.) 
اما بیشتر افرادی که این آموزشها را ارائه می‌کنند خود متأسفانه دارای تحصیلات درستی در زبان ترکی آذربایجانی نمی‌باشند. 
نکته‌ای که در غالب بیشتر این آموزشها به چشم می‌خورد این هست که طرف فقط در زبان فارسی تحصیل کرده و سپس با زبان ترکی استانبولی آشنا شده و قواعد و اصطلاحات آن را یاد گرفته است. حالا عرق زبان مادری ایشان را واداشته برای زبان ترکی آذربایجانی کتاب  و در رسانه‌ها محتوای آموزشی تولید نماید. نتیجه همینی می‌شود که الان در ایران می‌بینیم. اعمال سلیقه‌های شخصی در تعریف دستور زبان و نکات زبانی، عناوین درسی ترجمه‌ای می‌شوند از زبان فارسی و یا از مفاهیم بکار برده شده در زبان ترکی استانبولی استفاده می‌نمایند.